Chłodzenie przetwornicy w kamperze: mój prosty mod za 180 zł
Chłodzenie przetwornicy zacząłem traktować serio dopiero po postoju w Chorwacji, gdy moja Victron Phoenix 12/1200 wyłączyła się przy robieniu kawy. U mnie w Ducato przetwornica siedzi pod łóżkiem, obok akumulatora LiFePO4 200 Ah, więc powietrze ma tam gorzej niż w szafce z garnkami. Po dołożeniu dwóch wentylatorów 12 V temperatura spadła o kilkanaście stopni. To nie jest tuning dla sportu, tylko tani sposób na mniej alarmów i dłuższe życie elektroniki.
Gdzie przetwornica grzała się najbardziej
Najpierw mierzyłem, a dopiero potem ciąłem sklejkę. Przy obciążeniu 900-1100 W, czyli ekspres DeLonghi Dedica i ładowarka laptopa, obudowa Victrona dochodziła u mnie do 56°C po 12 minutach. W aplikacji VictronConnect widziałem też spadek mocy, a wentylator fabryczny wył jak suszarka.
Najgorszy był zamknięty schowek. Z przodu miałem tylko wąską szczelinę 8 mm, a z tyłu plątaninę kabli 35 mm2. Zanim coś kupiłem, wrzuciłem wszystkie odbiorniki do kalkulatora zużycia energii, bo nie ma sensu chłodzić przetwornicy 2000 W, jeśli realnie używa się tylko ładowarek USB-C i blendera.
Do pomiarów użyłem termometru Voltcraft IR 260-8S za 189 zł i małego czujnika Sonoff SNZB-02D za 69 zł przyklejonego w szafce. W maju 2026 podobny pirometr kosztuje 150-220 zł, a czujnik Zigbee 60-90 zł. Po godzinie jazdy w słońcu sama szafka miała 38°C, zanim w ogóle włączyłem 230 V.
Wentylatory, termostat i ceny z półki
Nie montowałem żadnego kosmicznego zestawu. Wziąłem dwa Noctua NF-A12x25 12 V, po 145 zł za sztukę, bo są ciche i mają porządne łożyska. Tańsze Arctic P12 PWM PST 12 V za 35 zł też działały w Transicie kolegi, ale po sezonie miały lekki terkot przy starcie.
Sterowanie zrobiłem na termostacie W1209 za 18 zł, ustawionym na start przy 35°C i wyłączenie przy 30°C. Do tego bezpiecznik MIDI 5 A, przewód 2x1,5 mm2, konektory Wago 221 i kratka wentylacyjna 120 mm z Castoramy za 24 zł. Całość, licząc koszulki termokurczliwe i peszel, wyszła mi 178 zł bez wentylatorów premium albo 398 zł z Noctuami.
Jeżeli ktoś dopiero dobiera moc, to zerknąłbym najpierw na sens używania przetwornicy sinus 2000 W, bo większy klocek to więcej ciepła, grubsze przewody i większy prąd jałowy. U mnie Phoenix 1200 VA bierze bez obciążenia około 9-10 W, a większy MultiPlus 12/2000 widziany u znajomego potrafił zjeść prawie dwa razy tyle.
Wlot dałem nisko od strony akumulatora, wylot wysoko w kierunku korytarza. Jeden wentylator tłoczy chłodne powietrze do schowka, drugi wyciąga ciepłe znad radiatora. Po tej zmianie przy tym samym ekspresie obudowa miała 42-44°C, a fabryczny wentylator Victrona włączał się rzadziej i na krócej.
Bezpiecznik i hałas: drobiazgi, które robią różnicę
Nie podpinam takich modów „pod najbliższy plus”, bo potem człowiek szuka dymu po całym aucie. Wentylatory dostały osobny obwód z listwy Blue Sea Systems ST Blade, bezpiecznik 3 A i opis na etykiecie Brother P-touch. Masa wróciła na wspólną szynę Victron Lynx Distributor, nie na przypadkową śrubę w karoserii.
Po przygodzie ze stopioną oprawką w innym aucie mam zasadę: każdy nowy odbiornik 12 V ma swój bezpiecznik i sensowny przekrój przewodu. Dobrze pokazuje to temat stopionej oprawki bezpiecznika 12 V, bo mały wentylator też potrafi narobić bałaganu, jeśli przewód przetrze się o kant sklejki.
Hałas sprawdzałem nocą na Mazurach, gdy dzieci już spały. Noctua na pełnych obrotach była słyszalna, ale nie przeszkadzała; tanie wentylatory z Allegro za 19 zł buczały przez całą skrzynkę. Pomogły gumowe kołki antywibracyjne za 16 zł i podkładka z pianki EPDM pod kratką.
Po sezonie mam jedną poprawkę: filtr przeciwkurzowy na wlocie trzeba czyścić częściej, niż myślałem. Na szutrze pod Albanią zapchał się po tygodniu i temperatura znów skoczyła o 5°C. Teraz wożę dwa zapasowe filtry 120 mm po 12 zł i przed dłuższym postojem po prostu je przedmuchuję.
Czy każda przetwornica w kamperze potrzebuje dodatkowego chłodzenia?
Nie każda, ale każda zamknięta w małej szafce powinna mieć przepływ powietrza. Jeśli obudowa po kilku minutach pracy ma ponad 50°C albo przetwornica wyłącza się przy czajniku czy ekspresie, dwa wentylatory 12 V są tańsze niż wymiana elektroniki.