Grzałka 230V w kamperze: ciepła woda ze słupka bez gazu
Grzałka 230V w kamperze brzmi nudno, dopóki nie stoisz trzy dni na kempingu i szkoda ci gazu tylko na zmywanie. U mnie w Ducato testowałem mały bojler Pundmann 6 l 230 V i starszą Elgenę 10 l, bo często podpinam się do słupka w Polsce i Czechach. Nie jest to sprzęt na dzikie postoje, ale na parceli z prądem daje prawdziwy komfort. Najważniejsze: dobrać moc do słupka, a nie do marzeń z katalogu.
Ile prądu zjada grzałka i co wytrzyma słupek
Najrozsądniejsza moc w kamperze to 300-660 W. Pundmann Therm Boiler 6 l 230 V ma zwykle 500 W i w 2026 kosztuje około 1190-1350 zł, zależnie od króćców i wersji z mieszaczem. Elgena Nautic Compact 10 l 230 V z grzałką 660 W widziałem po 1850-2100 zł, a wersje kombi 12/230 V potrafią dojść do 2600 zł.
Na słupku 6 A masz teoretycznie około 1380 W, ale w praktyce po lodówce, ładowarce Victron Blue Smart IP22 30 A i czajniku robi się ciasno. U mnie grzałka 500 W plus ładowarka ustawiona na 15 A działały stabilnie na Mazurach, ale gdy żona włączyła suszarkę 1200 W, zabezpieczenie poszło od razu. Przed wyjazdem wrzucam odbiorniki do kalkulatora zużycia energii, bo pamięć w trasie bywa zbyt optymistyczna.
Podgrzanie 6 litrów wody z 15 do 45 stopni trwało u mnie 32-38 minut przy Pundmannie 500 W. Elgena 10 l 660 W potrzebowała zwykle 45-55 minut, ale dawała już normalny, szybki prysznic dla jednej osoby. Do naczyń wystarczyło włączenie na pół godziny po kolacji.
Montaż: bez przedłużacza luzem pod zlewem
Najgorszy pomysł, jaki widziałem w busie kolegi, to bojler wpięty w marketowy rozgałęźnik leżący pod syfonem. W kamperze 230 V ma być prowadzone przewodem OWY albo H07RN-F, z ochroną PE, RCD 30 mA i osobnym bezpiecznikiem B10 lub B6, jeśli instalacja jest skromna. Za gniazdo hermetyczne Berker lub CBE płaciłem 65-120 zł, a mała rozdzielnia z aparaturą Hager wyszła około 260 zł.
W moim Ducato bojler siedzi pod ławką przy zbiorniku czystej wody, nie w łazience. Dałem zawór zwrotny za pompą Shurflo Trail King 10 l/min, zawór spustowy na najniższym punkcie i kawałek węża zbrojonego 10 mm, bo zwykły miękki potrafił się załamywać po nagrzaniu. Przy pierwszym uruchomieniu odpowietrzałem kranem na ciepłej wodzie prawie minutę, dopiero potem włączyłem grzanie.
Termostat w tanich bojlerach działa prosto: dogrzewa, rozłącza i znowu łapie temperaturę. Nie zakładałbym żadnych inteligentnych przekaźników bez sensownej obudowy, bo wilgoć w szafce kuchennej robi swoje. Jeśli już automatyka, to Shelly Plus 1PM za około 95 zł tylko w puszce, z zachowaniem przekroju przewodów i bez udawania elektryka po dwóch filmach z internetu.
Kiedy 230 V wygrywa z gazem, a kiedy przegrywa
Na kempingu grzałka 230V jest świetna, bo oszczędza propan i nie trzeba odpalać Trumy Combi tylko po to, żeby umyć talerze. W Słowenii płaciłem ryczałt za prąd 5 euro za dobę, więc bojler, lodówka Dometic RMD 10 na 230 V i ładowanie laptopa pracowały bez liczenia każdej watogodziny. Przy opłacie licznikowej 1 kWh kosztowała mnie około 3,20 zł, czyli jedno nagrzanie małego bojlera wychodziło groszowo.
Na dziko sytuacja jest inna. Z akumulatora LiFePO4 200 Ah i przetwornicy Victron Phoenix 1200 VA da się raz nagrzać wodę, ale to bardziej awaryjny luksus niż plan na tydzień. Jeśli ktoś ma tylko AGM 100 Ah, to grzałkę 230 V z przetwornicy bym odpuścił, bo spadek napięcia i straty szybko zabiją radość z ciepłej wody.
Warto też pilnować jakości zasilania. Na starym kempingu pod Jelenią Górą miałem 207 V na gnieździe i ładowarka Victrona jeszcze pracowała, ale bojler grzał wyraźnie wolniej. Dlatego zanim podłączę wodę i prąd, sprawdzam kabel CEE, przejściówkę i zasady z tekstu o bezpiecznym podłączeniu kampera do 230V.
Dla mnie idealny zestaw to mały bojler 500-660 W, mieszacz termostatyczny za 130-220 zł i zwykły wyłącznik z kontrolką w kuchni. Nie brałbym bojlera 1200 W do typowego kampera, bo zbyt łatwo konfliktuje z klimatyzacją, indukcją i ładowarką. Wolniej, ale spokojniej — w trasie to często lepsza filozofia.
Czy grzałka 230V ma sens bez dużej fotowoltaiki?
Tak, ale głównie na kempingu albo stellplatzu ze słupkiem. Z paneli i akumulatora można podgrzać małą ilość wody, lecz przy pochmurnym dniu szybciej opłaca się użyć gazu albo dieslowskiego ogrzewania wody.